خبری


در جلسه ای که در خانه موسیقی ایران برگزار شد، حمیدرضا نوربخش در سمت مدیرعاملی از تغییر امروزی سلیقه شنیداری مردم خبر داد و علت آن را پخش انواع موسیقی های بی هویت و کم ارزش از تلویزیون و رسانه ملی دانست. وی معتقد است رسانه ملی دنباله رو شبکه ها ی اجتماعی است و از این طریق مردم مجبور به پذیرفتن این نوع موسیقی هستند، به همین خاطر موسیقی سنتی ایران در خطر جدی است.

مدت زیادی است که قسمت جدی موسیقی با رادیو تلویزیون ارتباطی ندارد و این موضوع باعث نارضایتی بسیاری از اهالی موسیقی از پخش اکثر موسیقی ها در شبکه های صدا و سیما شده است. دلیل اصلی قطع این ارتباط که دلایل دیگر نیز از آن ناشی می شوند، مشخص نبودن جایگاه و هویت موسیقی در صدا و سیما است.

جایگاه موسیقی سنتی در تلویزیون


شان و منزلت شایسته موسیقی در تلویزیون رعایت نمی‌شود و به علت نگاه غیر اصولی به این هنر در تلویزیون، هنرمندان بزرگ عرصه موسیقی به صدا و سیما نمی‌روند. اکثر خوانندگان بزرگ قدیم به دو علت به تلویزیون نمی روند، یکی به علت نمایش ندادن ساز و دیگری به علت اجرای پلی بک آهنگ هاست. تلویزیون برای موسیقی ارزش قائل نبوده و ساز را که یکی از اعضای خانواده موسیقی است، از خوانندگان جدا کرده و نمایش نمی دهند. از طرفی نیز خوانندگان اکثرا مجبورند به جای خواندن و اجرای زنده، پس از پخش موسیقی لب بزنند و اجرای پلی بک داشته باشند.

بر اساس گفتگوی مدیر عامل خانه موسیقی ایران، هنوز جایی برای موسیقی سنتی در تلویزیون وجود ندارد. همچنین هیچ برنامه ای با موضوع آموزش موسیقی همچون سایر آموزش ها مثل آشپزی و … نیز وجود ندارد. اگر هم برنامه ای برای موسیقی سنتی در تلویزیون وجود داشته باشد به گونه ای است که خواننده اجرای پلی بک کند که این کار به عقیده ایشان نمایشی مضحک است زیرا آواز در موسیقی سنتی مثل موسیقی پاپ زمان بندی ندارد که خواننده بتواند سر ضرب آوازش را بخواند. با این حال بعضی دوستان قبول می کنند در چنین نمایشی شرکت داشته باشند و البته مختار هستند. چرا که معتقدند این کار نوعی تبلیغ است اما کسی مانند شهرام ناظری همیشه به پخش آثارش از شبکه های تلویزیونی اعتراض داشته است.

جایگاه موسیقی سنتی در صدا و سیما

ارتقاء سطح فرهنگ موسیقایی مردم جامعه به کمک تلویزیون


با وجود این که در حال حاضر حدودا ۳۰ شبکه تلویزیونی داخلی وجود دارد که بعضی از آنها گاهی قطعه‌هایی از موسیقی سنتی را پخش می‌کنند یا تعدادی برنامه نیز با موضوع موسیقی دارند، این ها هیچ کمکی به موسیقی و بالا بردن سطح فرهنگ موسیقایی جامعه کمک نمی کنند. این چنین برنامه ها که در قالب گفتگو و تحلیل هستند حتی اگر در حضور چند موزیسین خاص نیز اجرا شود مورد علاقه عموم مردم نخواهد بود تنها برای آهنگسازها جذابیت دارد.

از جمله مسئولیت های صدا و سیما که در اساسنامه آن نیز ذکر شده است، بالا بردن سطح فرهنگ عمومی جامعه است. تربیت ذائقه موسیقایی و شنیداری مردم جامعه نیز بخشی از این رسالت محسوب می شود. اگر سلیقه شنیداری مردم جامعه امروز چندان مناسب نیست، علتش را باید در پخش آثار بی هویت و کم ارزشی دانست که از صدا و سیما به عنوان یک رسانه ملی پخش می شود و مردم ناچار به پذیرفتن این نوع موسیقی هستند.

در حال حاضر اگر برنامه های پربیننده و ویژه برنامه ها را بررسی کنید متوجه می شوید که اکثرا از خوانندگانی که یک شبه مشهور شده اند دعوت می شوند، نه آهنگسازان ممتاز و صاحب دانش و نه خوانندگان ارزشمند موسیقی ایران. در واقع تلویزیوت دنباله شبکه مجازی مثل اینستاگرام است و انتخاب مهمانان براساس میزان لایک و دنبال کنندگانی است که در این شبکه مجازی دارند.

امسال در یکی از ویژه‌برنامه‌های نوروزیِ سیما، خواننده‌ای دعوت کردند که یک آلبوم رسمی هم در کارنامه‌اش نداشت و کل فعالیت جدی‌اش در عرصه موسیقی به یک سال هم نمی‌رسید. یعنی طی یک دور باطل هم صدا و سیما به رویدادهای شبکه های مجازی دامن می زند و هم شبکه های مجازی به رویدادهای تلویزیونی دامن می‌زند. این یک دور باطل است.

اما آقای معلم مدیر قبلی مرکز موسیقی و سرود صدا و سیما معتقدند موسیقی‌ شبیه به غذا است و همه نوع غذایی مورد نیاز است. مثلا بعضی از مردم فست فود مصرف می کنند و برخی هم غذاهای سنتی.

اختصاص ساعاتی از تلویزیون به برنامه های موسیقایی حرفه ای


طبق نظر آقای حمیدرضا نوربخش، موسیقی سنتی ما مدت هاست که در معرض خطر جدی است و حرفشان این است که برای این موسیقی بایستی بیشتر از اینها ارزش قائل شد. این هنر نه تنها مخاطب را به تفکر وادار می‌کند بلکه هنری پاک و فرهیخته است و آدمی را از ابتذال دور می کند زیرا موسیقی های بد، در رفتار آدم ها بسیار تاثیر گذارند. در واقع با توجه به این نوع موسیقی به معنای معطوف کردن توجه به سعدی، مولانا، حافظ و عطار است. مخاطبان موسیقی سنتی اهل تفکر، مطالعه و شعر هستند. نگاه متفاوتی با سایر آدم ها دارند.

ویژگی های برنامه های موسیقایی صدا و سیما

  • برنامه های موسیقی که در صدا و سیما ساخته می شوند، باید مخاطب عام را در نظر گرفته و از جذابیت کافی برای او برخوردار باشد.
  • مهمترین نکته تاثیرگذار پخش تصویر موسیقی مثلا پخش یک کنسرت موسیقی در چنین برنامه هاست.
  • اگر در چنین برنامه ای هدف گفتگو و تحلیل هم هست باید به این نکته توجه کرد که فقط حرف زدن و گفتگو کافی نیست و در عین حال باید این برنامه برای عموم مخاطبین جذابیت داشته باشد.
  • ویژگی مهم یک چنین برنامه ها باید تجزیه و تحلیل و آنالیز یک اثر باشد.
  • و مهمترین ویژگی هم علاوه بر پخش موسیقی، نشان دادن ساز است. چرا که در حال حاضر جوانان ما سازهای موسیقی ایرانی را نمی‌شناسند. اما در عوض با کیبورد، گیتار و درام را به خوبی آشنایی دارند.تیغ سانسور تلویزیون، دامن موسیقی جدی سنتی را گرفته است.